Sahan Media Muqdisho: Somaliland markii ay ku dhawaaqday inay ka go’day Soomaaliya May 1991 waxay raadinaysay aqoonsi caalami ah oo ay u hesho dhulka ay maamusho. In kasta oo ay sannado badan u shaqaynaysay sidii waddan madaxbannaan, haddana wax aqoonsi rasmi ah kamay helin masraxa caalamiga ah ilaa dhawaan, markii Israa’iil noqotay dawladdii ugu horreysay ee si rasmi ah u aqoonsata Somaliland dal madaxbannaan. Dec. 26, 2025, Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil Benjamin Netanyahu ayaa ku dhawaaqay in Israa’iil iyo Somaliland ay si wadajir ah u saxiixeen baaq ay ku abuurayaan xiriir dublamaasiyadeed oo buuxa, kaas oo uu ku sifeeyay in uu yahay mid ku salaysan axdigii Abraham.
Inkasta oo si xamaasad leh looga soo dhaweeyay Somaliland, haddana tallaabada Israa’iil ma aanay helin taageero waddan kale. Soomaaliya oo ay weheliyaan dalalka gobolka iyo kuwa kaleba ayaa soo saaray bayaan ay ku diiddan yihiin go’aanka Israa’iil, waxayna ku tilmaameen mid weerar ku ah madax-bannaanideeda, halka Midowga Afrikana uu diiday hindise ama tallaabo kasta oo lagu doonayo in Somaliland loogu aqoonsado maamul madaxbannaan. Sidoo kale, Midowga Yurub ayaa mar kale xaqiijiyey muhiimadda ay leedahay in la ixtiraamo midnimada, madaxbannaanida, iyo wadajirka dhuleed ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya. Dhanka kale, Maraykanku markiiba kuma raacin Israa’iil inay aqoonsato Somaliland sidii ay dad badani filayeen.In kasta oo madmadowgaas diblumaasiyadeed uu jiro, ayaa bishii March 2026, Bloomberg waxa ay sheegtay in dawladda Israa’iil ay doonayso in ay saldhig milatari ka samaysato Berbera, oo ah dekedda ugu weyn Somaliland, si ay uga hortagto khatarta Xuutiyiinta iyo Iiraan.
Aqoonsiga Israa’iil wuxuu ku tiirsan yahay malo iyo dibad-bax diblomaasiyadeed. Ilaa hadda, ma jiro wadan kale oo raacay. Aqoonsiga dawladda Faderaalka ee Soomaaliya waxay aqoonsatay Maamul-goboleedka Waqooyi-Bari (oo ay ku jiraan qaybo ka mid ah gobollada Sool, Sanaag, iyo Cayn) taasi waxa ay sii murjinaysaa mawqifka diblomaasiyadeed ee Somaliland, iyada oo wiiqaysa sheegashadeeda xudduudaha maxmiyaddii hore ee British Somaliland, oo ay muddo dheer tixgelinaysay aasaaska sharciga ah ee ololaheeda aqoonsiga.
Siyaasad-dejiyeyaasha Washington, Addis Ababa, iyo waddamada Khaliijka Carabta uma baahan doonaan kaliya inay ku xisaabtamaan su’aasha aqoonsiga oo keliya ee waa wax kasta oo la yimaada, waxayna halis u tahay inay u rogaan marinada ganacsiga Badda Cas goob milatari cusub oo loogu tartamo ka hor inta aan heshiis diblomaasiyadeed oo ballaaran la samayn. Xaaladdan oo kale, Berbera waxay noqon kartaa meel xudunta u ah aargoosiga Xuutiyiinta.
Khilaafka dublamaasiyadeed ee ku xeeran aqoonsiga Somaliland waxa sii murgiyey sheegashooyinka la xiriira rarista ama dhoofinta Falastiiniyiinta Gaza ee Somaliland oo suurtogalka ah. In kasta oo aan la soo jeedin hindise rasmi ah, aragtida qorshahan ayaa noqotay mid siyaasadaysan. War qoraal ah oo ay soo saareen 21 dal ayaa ka digay barakicin ama raritaan kasta oo lagu sameeyo falastiiniyiinta, waxayna ka digeen in tallabadaasi ay khatar ku tahay xasiloonida gobolka, ayna xadgudub ku tahay sharciga caalamiga ah.
